موفقیت های هری پاتر و دلایل آن

موفقیت هری پاتر انکار ناشدنی است. محبوبیت آن تا حدی زیاد است که آکسفورد در لغت نامه جدیدی که برای بچه های هفت تا یازده ساله انگلیسی چاپ کرده از جملات و مفاهیم کتاب های هری پاتر برای درک بهتر بچه ها استفاده کرده است. آن قدر علاقمند دارد که صنعت گردشگری شهر نورث تامبرلند سالانه 9 میلیون پوند درآمد داشته باشد، آن هم فقط به دلیل قلعه آلویک که در این شهر قرار دارد و ا آن به عنوان لوکیشن مدرسه هاگوارتز استفاده می شود. به 62 زبان زنده دنیا ترجمه شده تا چینی ها آن را “هالی بوته” صدا بزنند! تولید لباس های جادویی و چوبدستی و وسایل دیگر جادویی هم که این روزها روی بورس است.

شاید درسال 1990 که جی کی رولینگ ایده هری پاتر را در ذهن می پروراند هرگز فکر نمی کرد که روزی کتابش به این درجه از محبوبیت و فروش برسد. مطمئنا ناشران انگلستان هم چنین عقیده ای داشتند، چون هنگامی که رولینگ در سال 1994 کتاب اولش را به پایان رساند و نسخه هایی از آن را برای چاپ به نزد ایشان فرستاد، هیچ کدام حاضر به انتشار آن نشدند. کریستوفر لیتل که یک تاجر تمام عیار بود و نماینده انحصاری نوشته های رولینگ بود و می دانست که ارزش این کتاب بیش از این حرف هاست تا این که در سال 1996 عاقبت انتشاراتی به نام بلومزبری چاپ کتاب را پذیرفت. در سال 1997 استقبال شایانی از این کتاب شد و روز به روز بر تعداد طرفداران افزوده شد. طوری که با چاپ کتب بعدی شمار هواداران از میلیون ها گذشت و به تعداد شگفت انگیز امروز رسید.

در هر عصر و زمانی کتاب هایی بوده اند که دست به دست بین نوجوان ها و جوان ها بگردند و جای خود را در قفسه کتاب های خانه ها پیدا کنند. همیشه کتاب هایی بوده است که بچه ها آن را با شور و علاقه خوانده و با آن به دنیای شگفت انگیز تخیلات سفر کنند. برای مثال می توان به رمان های جان کریستوفر و هواداران آن در اوایل دهه 70 اشاره کرد و یا رمان هایی مانند نارنیا و ارباب حلقه ها که بزرگانی چون سی اس لوییس و جی آر آر تالکین خلق کرده اند و دنیای ادبیات را لرزانده اند. اثری هم که رولینگ آفریده شاید در زمره جاودانه ترین قصه های پریان باشد. این موضوع که چرا نوجوانان و بچه های این دوره سنی این گونه از خود علاقه نشان می دهند، شاید به دلیلی به جز نیاز انسان ها به تخیل و قدرت های فرا بشری نداشته باشد. کاری که رولینگ به صورتی کاملا حرفه ای آن را صورت داده و با بهره گیری از موجودات اساطیری و افسانه های کهن دنیا کتابش را به اثری دلنشین و لذت بخش تبدیل کرده است. موجوداتی مثل سانتور ها (موجوداتی که نیم تنه انسان، با بدن اسب دارند)، اژدها، ققنوس (موجودی که مرگی برایش نیست و از خاکستر خود دوباره متولد می شود)، گرگ نما (انسانی که در شب 14 ماه، یعنی هنگامی که ماه کامل می شود، به صورت گرگ در می آید و خصلت گرگ ها را از خود بروز می دهد.)، غول ها و … را در قرن 20 و 21 احیا می کند. به آنها هویتی تازه و تعاملی جدید در ارتباط با انسان ها و جادوگران می بخشد و با موجودات جدیدی که خودش به این مجموعه اضافه می کند، دنیایی از جادو و موجودات عجیب و غریب را به خواننده تقدیم می کند!

بین رولینگ و شخص اول داستانش پیوندی عمیق وجود دارد. به طوری که حتی تاریخ تولد هری پاتر و جی کی رولینگ هم یکیست! ارتباطی که در بیشتر اوقات بین نویسنده ها و نقش اصلی داستان هایشان وجود دارد. بعضی معتقدند که موفقیت هری پاتر به دلیل تبلیغات گسترده ای است که برایش صورت گرفته است. در هر صورت چنین کتاب هایی همیشه مورد نیاز جوامع بشری است. باید چنین کتاب هایی باشد تا استعدادهای خفته نویسندگی بیدار شوند و خودشان را دریابند. بقرای مثال خود من (البته این بنده حقیر چیزی نیست که بشود به او نویسنده گفت) اولین بار که قلم به دست گرفتم و متوجه شدم می توانم بنویسم تحت تاثیر کتاب هری پاتر بود. البته از کودکی و نوجوانی به کتاب و کتاب خوانی علاقه داشتم و اگر نشود گفت بهترین، ولی یکی از بهترین انشا نویسان کلاس بودم و همیشه نمره عالی در این درس می گرفتم. اما رسم قدر دانی این است که بگویم رولینگ موجب شد تا به آن چه که واقعا هستم پی ببرم چون که خودم هیچ گاه به طور جدی به این مسئله فکر نکرده بودم.